Een paar belangrijke dingen die je kunt doen om het zeeleven te beschermen:
- Houd voldoende afstand: Blijf minstens 91 meter (100 yards) uit de buurt van de meeste walvissen, en 457 meter (500 yards) van bedreigde soorten zoals de Noord-Atlantische rechtwalvis.
- Vermijd het achtervolgen of omsingelen van walvissen: Laat walvissen vrij bewegen zonder ze te storen, om stress of letsel te voorkomen.
- Luister naar je gids: Gidsen zijn opgeleid om veilige en wettige interacties te garanderen.
- Beperk lawaai tot een minimum: Overmatig lawaai kan het natuurlijke gedrag van walvissen verstoren.
- Houd een constante snelheid en koers aan: Plotselinge bewegingen kunnen walvissen laten schrikken of tot botsingen leiden.
- Houd de snelheid laag: Dit vermindert het risico op aanvaringen met schepen en onderwatergeluidsoverlast.
- Geef geen eten, raak ze niet aan en gooi geen afval weg: Voeren of aanraken kan walvissen schaden, en afval vormt een gevaar voor het zeeleven.
- Gebruik drones op een verantwoorde manier: Houd drones minstens 150 meter uit de buurt en volg de lokale regels.
- Kies een ethische touroperator: Zoek naar aanbieders die het welzijn van walvissen vooropstellen en bijdragen aan het behoud ervan.
- Leer meer over walvissoorten: Als je het gedrag van walvissen begrijpt, kun je weloverwogen en respectvolle keuzes maken.
1. Houd een veilige afstand
Als je walvissen observeert, is het belangrijk om een veilige afstand te bewaren, want te dichtbij komen kan hun voedings-, rust- en verzorgingsgedrag verstoren en onnodige stress veroorzaken. Bovendien kunnen deze interacties risico’s opleveren voor zowel de walvissen als de toeschouwers vanwege de onvoorspelbare bewegingen van de dieren.
Hoewel dit per land kan verschillen, geldt voor de meeste grote walvissoorten een aanbevolen minimumafstand van ongeveer 91 meter (100 yards). Zo hebben Noord-Atlantische rechtwalvissen in Amerikaanse wateren een veel grotere veiligheidszone nodig van zo’n 457 meter (500 yards). Ook in de binnenwateren van de staat Washington moeten boten minstens 183 meter (200 yards) afstand houden van orka’s.
Als een walvis je boot nadert, moet je gids de motor in neutraal zetten en de walvis rustig laten passeren om stress te voorkomen. Het is het beste om je observatietijd te beperken tot ongeveer 30 minuten om het stressniveau zo laag mogelijk te houden. Als je uiteindelijk met een gids van een duurzame touroperator vaart, zullen zij ervoor zorgen dat de afstandsregels worden nageleefd, maar het is de moeite waard om jezelf ook op de hoogte te stellen van de regels.
2. Achtervolg of omsingel walvissen nooit
Het achtervolgen van walvissen kan ernstige schade veroorzaken; zelfs als de bedoeling onschuldig is, verstoort het volgen of omsingelen van deze dieren cruciaal gedrag zoals eten, rusten en sociale contacten, en kan het toeristen in gevaar brengen.
Het is gewoon gezond verstand om geen enkel dier te achtervolgen, en het achtervolgen van walvissen kan kalveren van hun moeders scheiden, met langdurige gevolgen. Veel walvissoorten zijn jarenlang afhankelijk van moederlijke zorg, en het scheiden van kalveren kan hen in gevaar brengen, wat gevolgen heeft voor de populatiegrootte. Stress door bootactiviteiten is ook bijzonder schadelijk voor zwangere walvissen, omdat het de voortplanting en de ontwikkeling van kalveren kan verstoren, en in sommige gevallen kan herhaalde verstoring walvissen zelfs dwingen om essentiële voedselgebieden te verlaten.
Naast mogelijke gevolgen voor moeders met kalveren, kan het achtervolgen en omsingelen van walvissen hun hartslag verhogen, de bloeddruk doen stijgen en hun lichaam overspoelen met stresshormonen. Onderzoek toont aan dat dit soort stress hun kansen op overleving op de lange termijn kan verminderen en het risico op botsingen kan vergroten, wat op zijn beurt weer gevolgen heeft voor de gids en medetoeristen.
Al met al kun je het beste de walvis zelf laten beslissen hoe hij met jou en je boot om wil gaan.
3. Volg de instructies van je gids
Je gids is er niet alleen om je rond te leiden; het zijn getrainde professionals die er alles aan doen om zowel jou als het zeeleven veilig te houden. Het zijn specialisten die belangrijk zijn voor elke regio; in Tromsø kunnen de regels en veiligheidsvoorschriften bijvoorbeeld aanzienlijk verschillen van die in Baja California. De regels verschillen ook per diersoort, aangezien sommige soorten meer bescherming genieten dan andere. In Hawaï schrijft de federale wet bijvoorbeeld voor dat boten een afstand van minstens 91 meter moeten aanhouden ten opzichte van bultruggen, en het is uiteindelijk de taak van je gids om deze regels te handhaven, inclusief het aanhouden van veiligheidszones om te voorkomen dat je de dieren stoort.
Als je een boot huurt en een gids bij je hebt, moet je zijn of haar instructies opvolgen. Als hij of zij je vraagt om het geluid te dempen of de motor uit te zetten, moet je daar onmiddellijk gehoor aan geven. Naast hun rol in het toerisme zijn gidsen ook cruciale bondgenoten in het natuurbeschermingswerk. Omdat ze vaker op het water zijn dan onderzoekers, zijn ze vaak de eersten die gewonde of verstrikte dieren opmerken. Je kunt een touroperator of gids altijd vragen naar hun opleiding en ervaring om te zien of ze de regels voor een duurzame excursie naleven.
4. Maak zo min mogelijk lawaai
Walvissen zijn voor bijna alles sterk afhankelijk van geluid, van communicatie tot navigatie en voedselzoekgedrag. Omdat geluid zich in water vijf keer sneller voortbeweegt dan in de lucht, zijn zeedieren ontzettend gevoelig voor lawaai. Wat voor ons misschien onschuldig bootgeluid lijkt, is voor hen dus behoorlijk stressvol.
Bootgeluid kan het gedrag van walvissen ernstig verstoren, zelfs vanaf een afstand van wel 300 meter. Het is dus belangrijk om langzaam te varen en de motoren uit te zetten zodra je een walvis ziet. Als je op zoek bent naar een duurzamere ervaring, overweeg dan een kajaktocht, want dat biedt niet alleen een intiemere ervaring, maar heeft ook minder impact op de walvissen.
5. Houd de snelheid en koers van je boot constant
Het constant houden van de snelheid en koers van je boot is net zo belangrijk als het verminderen van geluid om het gedrag van walvissen te beschermen, want plotselinge veranderingen in snelheid of koers veroorzaken onderwatergeluid dat de communicatie en natuurlijke gewoonten van walvissen kan verstoren.
Als je in de buurt van zeezoogdieren bent, kun je je boot het beste langzaam en gelijkmatig laten varen, idealiter met een snelheid van minder dan 5 knopen binnen 400 meter van een walvis.
Door voorspelbare bewegingen te maken, kunnen de dieren zelf bepalen hoe de ontmoeting verloopt en hoe lang die duurt, in plaats van dat ze zich achtervolgd of lastiggevallen voelen. Door de walvis rustig te houden, verklein je ook de kans op een botsing. Botsingen zijn een belangrijke doodsoorzaak voor zeedieren en vormen ook een risico voor toeristen en passagiers. Door je snelheid te verlagen of zelfs stil te blijven drijven, kun je genieten van een rustige tocht en de walvissen zelf laten beslissen wanneer ze naar je toe willen komen.
Als je een walvissafari plant, kies dan voor een ethische touroperator die zich aan de regels houdt en niet achter walvissen aanjaagt alleen maar om toeristen te plezieren.
7. Voer nooit zeedieren en gooi nooit iets overboord
Het kan verleidelijk zijn om vanuit je boot een walvis te voeren, maar dit kan zeedieren ernstig schaden doordat ze hierdoor worden aangemoedigd om dichter bij boten te komen, wat tot meer aanvaringen kan leiden. Het ontmoedigt ze ook om op jacht te gaan naar voedsel, en soms verlaten ze hun voedselgebieden om boten te volgen als ze vaak worden gevoerd.
Het zou vanzelfsprekend moeten zijn, maar toch doen mensen het nog steeds: afval overboord gooien is iets wat we allemaal moeten vermijden. Zwerfafval vormt een groot risico voor zeedieren, omdat ze afval vaak voor voedsel aanzien, en het is net zo schadelijk om biologisch afbreekbaar afval in zee te gooien. Het beschermen van walvissen tegen deze gevaren is cruciaal voor het behoud van een evenwichtig marien ecosysteem.
8. Gebruik drones verantwoord en houd je aan de lokale regels
Iedereen wil die perfecte foto maken, en met drones kun je geweldige beelden van walvissen maken, maar het is heel belangrijk om ze verantwoord te gebruiken om ze niet te storen.
Volg deze richtlijnen om verantwoord met drones om te gaan:
- Blijf minstens 150 meter horizontaal verwijderd van elk punt direct boven een walvis of ander zeeleven.
- Als er al drie of meer drones, vliegtuigen of boten in het gebied zijn, houd dan een afstand van 300 meter aan.
- Vermijd plotselinge bewegingen en gebruik je drone nooit om een groep walvissen te achtervolgen of te hinderen.
- Als je tekenen van onrust opmerkt – zoals abrupte veranderingen in beweging of het slaan met de staart – stop dan onmiddellijk met vliegen.
Dit geldt overal waar je met een drone vliegt, maar het belangrijkste is dat je je goed op de hoogte stelt van de lokale regels voordat je gaat vliegen. Je kunt deze informatie meestal online vinden of aan je reisorganisatie vragen voordat je het water opgaat.
9. Kies ethische touroperators
Het kiezen van de juiste touroperator kan het verschil maken voor een respectvolle en verrijkende walvisobservatie-ervaring, aangezien ethische touroperators het welzijn van walvissen vooropstellen boven het creëren van geënsceneerde fotomomenten.
Een makkelijke manier om dit te doen is door te zoeken naar touroperators met certificeringen zoals ‘WCA Approved’ van de World Cetacean Alliance of die welke deelnemen aan het ‘Whale Sense’-programma. Om de ethiek van een touroperator te peilen, stel je specifieke vragen over hun werkwijze voordat je boekt, en probeer je algemene vragen als ‘Ben je een verantwoorde touroperator?’ te vermijden. Stel in plaats daarvan vragen als ‘Hoe dicht komen we bij de walvissen?’ of ‘Mag ik ze aanraken?’ Als een touroperator direct contact of nauwe interacties garandeert, is dat een waarschuwing en houdt hij zich waarschijnlijk niet aan de juiste richtlijnen.
10. Leer meer over de lokale walvissoorten
Als je de lokale walvissoorten in het gebied leert herkennen, kan dat je walvissafari een heel andere dimensie geven en je beter in staat stellen om de gewoonten, typische verblijfplaatsen en activiteiten van de walvissen te begrijpen. Dit kan je ook helpen om te bepalen of de soort beschermd of bedreigd is, waardoor je een betere keuze kunt maken bij het uitkiezen van een verantwoorde touroperator.
Je kunt bronnen raadplegen zoals het Whale Watching Handbook van de Internationale Walvisvaartcommissie, een gratis online dienst met downloadbare informatiebladen over 20 veelvoorkomende soorten, waarin hun biologie, ecologie en beschermingsstatus worden behandeld. Je kunt ook de IUCN Rode Lijst raadplegen om meer te weten te komen over de beschermingsniveaus van verschillende soorten.
Door je te verdiepen in de uitdagingen waarmee walvissen te maken hebben, kun je je beter inzetten voor hun behoud en betere beslissingen nemen bij het steunen van toeristische projecten en natuurbeschermingsinitiatieven in het buitenland.
Conclusie
Walvissen spotten kan een prachtige manier zijn om het zeeleven te bewonderen tijdens je vakantie, maar je moet wel rekening houden met de gevolgen van je keuzes als je in het buitenland bent. Als je touroperators steunt die zich niet aan de regels houden, moedig je storend gedrag aan en kan dat negatieve gevolgen hebben voor walvissoorten en natuurbeschermingsinspanningen.
Maar door je voor je vertrek goed te verdiepen in de lokale situatie en de belangrijkste lokale soorten te leren kennen, kun je de lokale wetten en regels begrijpen en beslissen welke touroperator je kiest. Door een positieve bijdrage te leveren, steun je lokale gemeenschappen en economieën en stimuleer je de bescherming van wilde dieren.
Voordat je op pad gaat voor een walvisavontuur, is het belangrijk dat je je verdiept in de officiële richtlijnen en regels voor je bestemming. Bronnen zoals het Whale Watching Handbook bieden handige links naar regionale regels en verantwoorde praktijken die zijn afgestemd op specifieke gebieden.
In de VS bijvoorbeeld verbiedt de Marine Mammal Protection Act strikt alle handelingen die zeezoogdieren verstoren. Dit soort wetten is er om wilde dieren te beschermen en duurzame interacties te waarborgen. Door deze regels door te nemen en je eraan te houden, voldoe je niet alleen aan de voorschriften, maar draag je ook bij aan verantwoorde walvisspotten.
Duurzaam reizen hoeft niet duur te zijn. Door de trein of bus te nemen in plaats van het vliegtuig, bij lokale accommodaties te verblijven, buiten het hoogseizoen te reizen, het openbaar vervoer te gebruiken, herbruikbare waterflessen en boodschappentassen mee te nemen en bij lokale restaurants te eten, kun je vaak geld besparen en tegelijkertijd je ecologische voetafdruk verkleinen.
Duurzaam toerisme betekent reizen op een manier die de impact op het milieu zo klein mogelijk houdt, terwijl je tegelijkertijd lokale gemeenschappen steunt en het cultureel erfgoed in stand houdt. Dit houdt onder andere in dat je milieuvriendelijke accommodatie kiest, afval vermindert, de natuur respecteert, het openbaar vervoer gebruikt, lokale bedrijven steunt, zuinig omgaat met water en energie, en je houdt aan de richtlijnen voor verantwoord reizen op je bestemming.
Wandelen en fietsen zijn de meest milieuvriendelijke manieren om je te verplaatsen, omdat ze vrijwel geen CO₂-uitstoot veroorzaken. Voor langere reizen is de trein meestal de meest duurzame optie, gevolgd door touringcars en bussen. Als vliegen onvermijdelijk is, kies dan voor rechtstreekse vluchten, vlieg in economy class en overweeg om je CO₂-uitstoot te compenseren via gecertificeerde CO₂-compensatieprogramma’s.
Een groene reisset bevat meestal een herbruikbare waterfles, milieuvriendelijke toiletartikelen, een herbruikbare boodschappentas, rifvriendelijke zonnebrandcrème, herbruikbaar bestek en digitale reisdocumenten om afval te verminderen en reizen duurzamer te maken.
De beste manier om de CO₂-uitstoot in Europa te verminderen, is door optimaal gebruik te maken van alternatieve vervoersmiddelen, zoals de trein en carpoolen. Overweeg eens een fietsvakantie of een wandeltocht.